خبرنامه
در سایت ثبت نام رایگان نمایید، و مشترك خبرنامه‌ی ما گردید. در این صورت اخبار، رویدادها و خبرهای ویژه‌ی سايت را از طریق e-mail دریافت خواهید نمود.



خبرنامه‌های بایگانی‌شده


سبد خرید

سبد خرید شما خالی است.

سابقه‌ی سفارشات گذشته

تماس با ما


حسابداری موجودی کالا
امتیاز : 76 كاربر به این نوشته امتیاز داده‌اند. امتیاز متوسط4.6
نوشته شده توسط : admin, در روز چهارشنبه 06/12/1393, در گروه " محتواهای حسابداری "
بازدید : این نوشته تاكنون 55917 بار مشاهده شده است.
چكیده : تهیه کننده: پیمان موسوی(کارشناس پشتیبانی مالی شرکت فن‌آوران اطلاعات و ارتباطات روزآمد

1.1 تعریف

وفق استاندارد حسابداری شماره 6 بخش عمومی موجودي‎ها‌: به‌ دارايي‎هايي‌ اطلاق‌ مي‌شود كه‌:
الف ‌. در‌ فعاليت‌ واحد گزارشگر‌ مصرف‌ مي‌شود؛
ب. به منظور ساخت‌ محصول‌ يا ارائـه‌ خدمات‌، خريداري‌ شده‌ و نگهداري‌ مي‌شود؛
پ‌ . به منظور ساخت‌ محصول‌ يا ارائـه‌ خدمات‌ در فرايند توليد قرار دارد؛ یا
ت . براي‌ فروش‌ در روال‌ عادي‌ عمليات‌ واحد گزارشگر‌ نگهداري‌ مي‌شود.

1.2 اندازه‎گیری موجودی‎ها

اندازه‎گیری موجودی‎ها باید برمبنای اقل بهاي تمام شده و خالص ارزش فروش تک‌تک یا گروه‌های اقلام مشابه، اندازه‌گیری شود.

  • موجودی‎های تحصیل شده از طریق عملیات غیرمبادله‌ای، به ارزش منصفانه در تاریخ تحصیل اندازه‌گیری می‌شوند.
  • موجودی‎های نگهداری شده جهت مقاصد زیر باید برمبنای اقل بهاي تمام شده و ارزش جایگزینی اندازه‌گیری شوند:

الف. توزیع بدون مطالبه بها یا مطالبه به بهای ناچیز؛ یا
ب. مصرف در فرایند تولید کالا جهت توزیع بدون مطالبه بها یا مطالبه به بهای ناچیز

1.3 محاسبه بهاي تمام شده موجودی‎ها

بهاي تمام شده موجودی‎ها باید در برگیرنده مخارج خرید، مخارج تبدیل و سایر مخارجی باشد که واحـد گزارشگر در جریان فعالیت معمول خود، برای رساندن کالا یا خدمات به مکان و شرایط فعلی آن متحمل شده است.

1.3.2 مخارج‌ خرید

مخارج خرید شامل بهای خرید و هرگونه مخارج دیگری از قبیل حقوق و عوارض گمرکی، هزینه حمل و مالیت‌های غیر قابل برگشت است که مستقیماً به خرید مربوط می‌گردد. تخفیفات تجاری از بهای خرید کسر می‌شود.

1.3.2 مخارج‌ تبديل‌

مخارج‌ تبديل‌ شامل‌ مخارجي‌ است‌ كه‌ مستقيماً به‌ اقلام‌ توليد شده‌ مربوط‌ مي‌گردد (مانند كار مستقيم ‌). مخارج‌ تبديل‌ همچنين‌ شامل‌ سربار توليد (اعم‌ از ثابت‌ و متغير) است‌ كه‌ براي‌ تبديل‌ مواد اوليه‌ به‌ محصول‌ يا ارائه‌ خدمات‌ واقع‌ مي‌شود.

1.4 سیستم‎های نگهداری موجودی کالا

جهت ثبت حساب موجودی در حسابداری 2 روش به نام‎های روش‎های دائمی و ادواری وجود دارد.

1.4.1 روش ادواری موجودی کالا

در روش ثبت ادواری حساب موجودی کالا در طول دوره مالی گردش ندارد و تا پایان دوره مالی، تا قبل از اصلاحات، بدون تغییر باقی می‌ماند و سپس با انجام دو ثبت اصلاحی ابتدا مبلغ موجودی کالا در اول دوره از این حساب حذف، سپس مبلغ موجودی کالای پایان دوره در این حساب بدهکار می‌شود.

در این روش موجودیهای آخر دوره شمارش شده و ارزش آن بر مبنای یکی از روش‌های پذیرفته شده گردش بهای تمام شده تعیین می‌شود و با کسر کردن ارزش آن از بهای تمام شده کالای آماده برای فروش (که خود از موجودی‌های اول دوره بعلاوه خرید طی دوره بدست می‌آید) بهای تمام شده کالای فروش رفته را محاسبه می نمایند:

ارزش کالای آماده برای فروش = ارزش موجودی در ابتدای دوره+ خرید موجودی طی دوره

بهای تمام شده کالای فروش رفته = ارزش کالای آماده برای فروش- ارزش موجودی در پایان دوره

روش‌های مختلف ارزیابی ادواری موجودی‌ها به سه دسته کلی تقسیم می‌شود که عبارتند از:

  1. اولين صادره از اولين وارده (FIFO)
  2. اولين صادره از آخرين وارده، (LIFO)
  3. ميانگين موزون،
  4. شناسايي ويژه،
  5. موجودي پايه،
  6. خرده فروشي .

 

1.4.1.1 روش FIFO

در این روش فرض بر این است که کالا به همان ترتیبی که خریداری شده است فروخته و یا حواله می‎شود به عبارت دیگر کالا یا موادی که ابتدا خریداری شده است ابتدا به فروش و مصرف می‎رسد.



مثال برای روش FIFO

1.4.1.2 روش LIFO

در این روش (که مختصر عبارت Last In First Out یا اولین صادره از آخرین وارده است ) بر عکس روش FIFO فرض می‌شود که کالاها به ترتیب از آخرین خرید، حواله می‌شود.

1.4.1.3 ميانگيـن مـوزون

عـبارت از محاسـبه بهاي تمام شده موجودي مواد و كالا براساس اعمال بهـاي متوسـط در مـورد واحـد موجـودي اسـت . ميانگين موزون از تقسيم مجموع بهاي تمـام شـده واحدهاي موجودي به مجموع تعداد واحدهاي آن موجودي محاسبه مي‌گردد و مـي‌تـوان از طـريق محاسـبه دايمي (ميانگين موزون متحرك ) يا محاسبه ادواري (ميانگين موزون سالانه، شش ماهه و...) به آن دست يافت.

1.4.1.4 شناسـايي ويژه

روشي است كه در آن مخارج مختص هر يك از اقلام موجودي به آن قلم اختصـاص مـي‎يـابد. ايـن روش براي اقلامي مناسب است كه صرف‎نظر از فرايند خريد يا توليد قابل تشخيص هستند. اما كاربرد اين روش در مواردي كه اقلام متعددي از موجودي مواد و كالا از يكديگر قابل تفكيك نباشند، مناسب نيست.

1.4.1.5 موجـودي پايـه

عبـارت است از بهاي تمام شده موجودي مواد و كالا براين اسـاس كـه يـك ارزش واحـد ثابت به بخشي از موجوديها كه تعداد آن از پيش تعيين شده است نسبت داده مي‎شود و موجودي‎هاي اضافه براين تعداد به روش ديگري ارزشيابي مي‎گردد. اگر تعداد واحدهـاي موجود، كمتر از حداقل از پيش تعيين شده باشد، ارزش واحد ثابت در مورد كل تعداد موجودي اعمال خواهد شد.

نکته: استاندارد حسابداري شماره 6 بخش عمومی، بهـاي تمام شده موجودي مواد و كالا بايد با استفاده از روش‌هاي “ شناسايي ويژه”، “ اولين صادره از اولين وارده” يا “ ميانگين موزون” محاسبه شود.

1.4.1.6 خرده فروشی

در مـورد واحدهاي خرده فروشي كه تعداد زيادي كالاهاي متفاوت و سريعا در حال تغيير دارنـد، كالاهـاي موجود در محوطه واحدهاي مزبور اغلب برحسب قيمت فروش به كسر درصـد معمول براي سود ناخالص منعكس مي‌شود. در چنين شرايط خاصي، اين روش را )كـه به روش خرده فروشي موسوم است) مي‌توان به عنوان تنها روش عملي براي رسيدن به رقم تقريبي بهاي تمام شده، قابل قبول دانست .

1.4.2 روش ثبت دائمی موجودی ها

در روش ثبت دائمی برای ثبت رویدادهای مرتبط به موجودی کالا از حساب موجودی کالا استفاده می‌شود که با افزایش موجودی کالا (ناشی از خریدکالا و برگشت از فروش ) و کاهش موجودی کالا (فروش و برگشت از خرید به قیمت تمام شده ) بنابه مورد بدهکار و بستانکار می‌شود. بنابراین حساب موجودی کالا در دفتر به طور مستمر و دائمی گردش دارد و در هر زمان مانده موجودی کالا متعلق به واحد تجاری را نشان می‌دهد.

1.4.3 نمونه ثبت در روش دائمی و ادواری

جهت نشان دادن تفاوت بین روش‎های دائمی و ادواری مثالی ارائه می‎شود.

فرض کنید در واحدی خرید 8.000 واحد کالا به مبلغ هر واحد 1.000 ریال و به صورت نقدی انجام شده باشد. در این صورت ثبت اطلاعات به صورت زیر خواهد بود:

سیستم دائمی:

- سیستم ادواری:

در صورت فروش 7.000 واحد کالا به مبلغ 1.200 ریال و به صورت نقدی، ثبت در دفاتر به صورت زیر انجام خواهد شد.

- سیستم دائمی:

ردیف عنوان حساب بدهکار بستانکار
1 موجودی کالا 8.000.000  
2 وجوه نقد   8.000.000
بابت خرید موجودی کالا

- سیستم ادواری:

ردیف عنوان حساب بدهکار بستانکار
1 خرید کالا 8.000.000  
2 وجوه نقد
8.000.000
بابت خرید موجودی کالا

در صورت فروش 7.000 واحد کالا به مبلغ 1.200 ریال و به صورت نقدی، ثبت در دفاتر به صورت زیر انجام خواهد شد.

- سیستم دائمی:

ردیف عنوان حساب بدهکار بستانکار
1 وجوه نقد 8.400.000  
2 موجودی کالا
7.000.000
3 بهای تمام شده کالای فروش رفته 7.000.000
4 فروش
8.400.000
بابت فروش موجودی کالا

- سیستم ادواری:

ردیف عنوان حساب بدهکار بستانکار
1 خرید کالا 8.400.000  
2 وجوه نقد 8.400.000

شناسایی موجودی کالای پایان دوره و بهای تمام شده کالای فروش رفته در سیستم ادواری در پایان سال مالی به صورت زیر انجام می‌شود:

با فرض اینکه مانده ابتدای دوره 2.000 کالا با نرخ 1.000 ریال باشد.

ردیف عنوان حساب بدهکار بستانکار
1 موجودی کالای پایان دوره 3.000.000  
2 خرید کالا
8.000.000
3 بهای تمام شده کالای فروش رفته 7.000.000
4 موجودی کالای ابتدای سال
2.000.000
بابت اصلاح حساب‌ها

موجودی پایان دوره3.000.000 = 1.000×(7.000-8.000+2.000)

بهای تمام شده کالای فروش رفته = (3.000.000-2.000.000+8.000.000)

همان‎طور که اشاره شد روش ادواری در حال حاضر جهت ثبت موجودی‎ها استفاده نمی‌شود.

1.5 انحراف از اصل بهای تمام شده

اصول پذیرفته شده حسابداری در شرایطی معین، انحراف از اصل بهای تمام شده را در حسابداری موجودی‌های کالا مجاز شناخته است. براساس استاندارد حسابداری شماره 6 بخش عمومی ، موجودی کالای پایان دوره باید در تاریخ ترازنامه بر اساس اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش در صورتهای مالی منعکس شود. بهای تمام شده موجودی‌ها ابتدا بر اساس یکی از روش‌های مجاز ( شناسایی ویژه، میانگین موزون و فایفو) محاسبه می‌شود و سپس مبلغ بهای تمام شده با خالص ارزش فروش مقایسه می‌گردد.

خالص ارزش فروش معادل بهای فروش پس از کسر هزینه های مستقیم مربوط به تکمیل و فروش کالا ( مخارج برآوردی تکمیل و مخارج برآوردی بازاریابی ، فروش و توزیع ) است.

منافعی که نهایتا از طریق موجودی تحقق می‌یابد برابر با ارزش نهایی فروش است.

اگر ارزش موجودی‌های کالا به هر دلیلی به مبلغی کمتر از بهای تمام شده کاهش یابد ( مانند نابابی، تغییر سطح عمومی قیمت‌ها ، آسیب دیدگی ) و برآورد شود که این کاهش موقتی نیست، ارزش موجودی‌های کالا به منظور انعکاس این زیان باید کاهش داده شود و موجودی کالا نباید به مبلغی بیش از خالص ارزش فروش در ترازنامه گزارش شود. ضمنا کاهش ارزش موجودی باید در همان دوره‌ای که اتفاق می‌افتد به عنوان زیان کاهش ارزش در صورت سود و زیان گزارش شود. جهت ثبت زیان کاهش ارزش معمولا از یک حساب کاهنده موجودی ( به نام ذخیره کاهش ارزش موجودی‌ها ) استفاده می‌شود.

برای محاسبه زیان کاهش ارزش ( در صورت وجود )، بهای تمام شده و خالص ارزش فروش هریک از اقلام موجودی‌ها به طور جداگانه مقایسه می‌شود، مگر اینکه چنین مقایسه‌ای امکان‌پذیر نباشد که در این صورت گروه‌های اقلام مرتبط یا مشابه مبنای مقایسه قرار می‌گیرد.

مقایسه مجموع خالص ارزش فروش با مجموع بهای تمام شده گروه‌های اقلام موجودی‌ها یا اقلام مشابه موجب می‌شود، سودهای تحقق نیافته بعضی از موجودی‌ها ( در مواردی‌که خالص ارزش فروش بیش از بهای تمام شده است ) با زیان‌های تحقق نیافته موجودی‌های دیگر تهاتر شود. چنین روشی در عمل سبب می‌شود سود تحقق نیافته بعضی از موجودی‌ها شناسایی شود. به همین دلیل تاکید می‌شود بهای تمام شده و خالص ارزش فروش موجودی‌ها برای هر قلم جداگانه مقایسه شود.

براساس استاندارد حسابداری شماره 6، خالص ارزش فـروش عبارت است از بهاي فروش اقلام موجودي مواد و كالا پس از كسر تمام مخارج مـربوط بعـدي تـا مـرحله تكميل و كليه مخارجي كه واحد تجاري در رابطه با بازاريابي، فروش و توزيع كالا متحمل خواهد شد و مستقيماً به اقلام مورد نظر مربوط مي‌شود.

خالص ارزش فروش نبايد براساس نوسانات موقتي قيمت فروش براورد شود، بلكه بايد بر قابل اتكا ترين شواهد موجود در زمان براورد مبلغ خالص ارزش فروش موجودي‌ها مبتني باشد.

در صورتی که بر اساس بررسی تک تک اقلام از روش اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش استفاده شود مانده موجودی در پایان سال باید عدد 470 نمایش داده شود و در صورتی که بر اساس گروه‎های مشابه استفاده شود مانده موجودی باید عدد 490 نمایش داده شود.

ثبت حسابداری :

در مثال فوق در صورتی که کالا بر اساس تک تک اقلام بررسی شود ثبت زیر انجام خواهد شد:

و در صورتی که بر اساس گروه‎های مشابه ثبت شود با توجه به کمتر بودن بهای تمام شده از خالص ارزش فروش ثبتی انجام نخواهد شد.

1.6 روش ثبت تخفیفات نقدی

جهت ثبت تخفیفات نقدی 2 روش ثبت ناخالص و خالص وجود دارد که جهت نشان دادن تفاوت‎های آن‎ها مثال زیر ارائه شده است:

واحد الف کالایی را به صورت نسیه و به مبلغ 1000000 ریال از شرکت ب خریداری می‎نماید درصورتی که واحد الف بدهی خود را در دوره تخفیف پرداخت نماید از 1 درصد تخفیف بهره‎مند خواهد شد فرض کنید پرداخت بدهی در 2 مقطع طی دوره شمول تخفیف و پس از آن صورت گرفته است:

1.6.1 روش ناخالص


ردیف عنوان حساب بدهکار بستانکار
1 موجودی کالا 100.000  
2 حساب‌های پرداختنی   100.000
بابت خرید موجودی کالا

پرداخت اول در دوره تخفیف:

ردیف عنوان حساب بدهکار بستانکار
1 حساب‌های پرداختنی 500.000  
2 وجوه نقد   495.000
3 درآمد   5000
بابت پرداخت اقساط خرید موجودی کالا

پرداخت دوم خارج از دوره تخفیف:

ردیف عنوان حساب بدهکار بستانکار
1 حساب‌های پرداختنی 500.000  
2 وجوه نقد   500.000
بابت پرداخت اقساط خرید موجودی کالا

1.6.2 روش خالص

پرداخت اول در دوره تخفیف:

ردیف عنوان حساب بدهکار بستانکار
1 موجودی کالا 990.000  
2  حساب‌های پرداختنی   990.000
بابت خرید موجودی کالا

پرداخت اول در دوره تخفیف:

ردیف عنوان حساب بدهکار بستانکار
1 حساب‌های پرداختنی 495.000  
2 وجوه نقد   495.000
بابت پرداخت اقساط خرید موجودی کالا


پرداخت دوم خارج از دوره تخفیف:

ردیف عنوان حساب بدهکار بستانکار
1 حساب‌های پرداختنی 495.000  
2 وجوه نقد 5000
3 وجوه نقد 500.000
بابت پرداخت اقساط خرید موجودی کالا

موجودی کالا در نظام نوین مالی

انجام عملیات ثبت موجودی کالا در نرم‌افزار نظام نوین مالی بر اساس ثبت رسید و حواله‎ها در نرم افزار و به صورت اتوماتیک انجام خواهد شد.


شما چه امتیازی به این نوشته می‌دهید؟

بازخورد بازدیدكنندگان
نوشته شده توسط سهراب در روز شنبه 13/06/1395 11:16:33
سلام
من این جمله رو متوجه نشدم
الف. توزیع بدون مطالبه بها یا مطالبه به بهای ناچیز؛ یا
ب. مصرف در فرایند تولید کالا جهت توزیع بدون مطالبه بها یا مطالبه به بهای ناچیز
نوشته شده توسط ali در روز پنج‌شنبه 13/08/1395 23:40:12
عالی بود
فقط ثبت کسر و اضافی انبار شرح داده نشده بود
باتشکر
نوشته شده توسط فهیمه در روز دوشنبه 01/08/1396 12:00:48
سلام
خیلی خوب بود
فقط قسمت ثبت سیستم دائمی (فروش) آیا درسته؟ شما باز هم خرید رو بدهکار کردید درصورتیکه باید خرید رو بستانکار و وجوه نقد رو بدهکار میکردید درسته؟

برای این نوشته كامنت بگذارید.
نام :
e-mail:
كامنت :


صفحه اصلی
نوشته‌ها
فلش‌كارت‌ها
فروشگاه
انجمن‌گفتگو
تماس با ما
© 1390 - 1384 شركت فن‌آوران اطلاعات و ارتباطات روزآمد، تمامی حقوق محفوظ است.